Grażyna Kulczyk

Wizjonerskie dzieło kolekcjonerki w Szwajcarskich Alpach

Susch to średniowieczna osada, we wschodniej części Szwajcarii, zamieszkana przez zaledwie dwustu mieszkańców. W zamyśle właścicielki odrestaurowany z pietyzmem średniowieczny klasztor i browar  jest czymś więcej niż tylko muzeum, to dom sztuki, rezydencja dla artystów, gdzie odbywają się sympozja naukowe i odważne wystawy, żywiołowe dyskusje i pokazy performance. Fundatorka tej idei (członkini rad programowych nowojorskiej MoMA i londyńskiej Tate Modern), udostępnia gościom część swej prywatnej kolekcji, przeznaczając ją dla skoncentrowanego odbiorcy, zgodnie z filozofią: uważnie, mądrze, świadomie. To wyraz nadziei w oczekiwaniu na prawdziwą zmianą czasów i hołd dla czującego intelektu.

Jedno Muzeum, dwie wystawy. Pokaz inauguracyjny otwiera wystawa czasowa, której tytuł odwołuje się do eseju Siri Hustvedt – „Women Looking at Men Looking at Women”. Jasno określono cel tej ekspozycji.  Jest  nim analiza percepcyjnych uprzedzeń, które wpływają na to, jak oceniamy zarówno sztukę,  jak i współczesny świat.

„Opuszczam grotę, szukając kolejnej wskazówki. Może znajdę ją u Magdaleny Abakanowicz „Flock” ( 1990) – instalacja złożona z dwudziestu figur wykonanych z płótna i żywicy. Ciekawe, że umiejscowiono ją poniżej poziomu podłóg. Jeśli celowym zamierzeniem było odizolowanie „bezmyślnego tłumu”  od „rozumnej publiczności” , to chylę głowę przed tym pomysłem.  Efekt jest porażający. Do poziomu lochów idę po kamiennych  schodach, z każdym krokiem czując silniejszy chłód. Patrzę wprost na stojące, jakby gotowe do wymarszu, ustawione w równych szeregach ludzkie torsy bez głów. Ich ręce zwisają luźno przy okaleczonych tułowiach. Groza – to pierwsze z mych odczuć, uosabia napięcie jakim jest konfrontacja indywidualności z tłumem. Czytam tę pracę, jako refleksję na temat ponurej egzystencji, skrajnego reżimu i bezmyślności. Oto uniwersalna prawda na temat kondycji istoty ludzkiej. Jestem wstrząśnięta.”

Publikacja „W Muzeum Susch Grażyny Kulczyk” dostępna w dziale Kontakty  magazynu artystycznego FORMAT nr 81;

Współpraca Muzeum Susch